Komputer Świat przetestował dostępne na rynku zewnętrzne dyski twarde o pojemności 1 TB. kiedy dysk jest wyłączony za pomocą wyłącznika na jego obudowie. W środku znajduje się Tematy o dysk twardy cyka, Dysk Twardy - Kłopot z diskiem twardym, WD2003FZEX - Dysk dziwnie cyka, Prośba o ocenę sprawności i poprawności działania dysków twardych Seagate, Wyłączający się dysk twardy., ST31000528AS - Analiza smart i skanu dysku twardego Metoda 1. Jak ustawić zewnętrzny dysk twardy jako bootowalny za pomocą EaseUS Todo Backup. Metoda 2. Uruchamianie zewnętrznego dysku twardego za pomocą CMD. Metoda 3. Zainstaluj system Windows 10/8 na zewnętrznym dysku twardym z wbudowaną funkcją systemu Windows. Podsumowując. aktualizowany przez Daisy on Mar 07,2022. Dysk dostępny jest w kilku rozmiarach, między innymi 1 TB, 2 TB i 3 TB. Najniższy współczynnik cena/gigabajt ma model 3 TB (0,14 zł), jednak nie każdy potrzebuje aż tak dużego nośnika. Zresetuj system plików, nazwę etykiety itp. Na niedostępnych urządzeniach i kliknij „Start”. Kliknij przycisk OK, aby zresetować niedostępne urządzenia do ustawień fabrycznych i rozwiązać błąd „Odmowa dostępu”. Metoda 2. Ręcznie sprawdź i napraw błąd „dysk twardy jest niedostępny”. Jeśli drugi dysk twardy nie został wykryty w systemie Windows 10, wypróbuj poniższe rozwiązania. 1. Zmień port USB i kabel. Jednym z głównych powodów, dla których dysk twardy nie jest wykrywany, jest często kabel używany do podłączenia go do systemu. Zmień to i sprawdź, czy dysk został wykryty. . Przechowywanie danych bardzo się zmieniło w ciągu ostatnich kilku dekad. Ilość pamięci potrzebnej na dysku twardym i szybkość wymagana do pracy z bieżącymi plikami jest większa. Dyski SSD przyspieszają przetwarzanie informacji, chociaż są podatne na zużycie komórek. Naucz się jak Sprawdź, czy dysk SSD Twojego komputera nie jest uszkodzony albo możesz maksymalnie wydłużyć jego żywotność i ciesz się zaawansowaną wydajnością tego typu dysków twardych. Dowiedz się, jakie są najczęstsze przyczyny awarii, jak je diagnozować, jakich bezpłatnych narzędzi możesz użyć do ich zbadania i jak je jaki sposób dysk twardy SSD może zostać uszkodzony bez zauważenia?Solidne dyski twarde lub dyski SSD w języku angielskim stanowią przełom w jednostkach pamięci, ponieważ implementują duże poprawa szybkości, bezpieczeństwa, przetwarzania danych i trwałości. Chociaż przestrzeń, którą zawiera, jest ograniczona w porównaniu z dyskami twardymi, jego wydajność jest znacznie są one jednak doskonałe; pozostaje podatny na wiele czynników które mogą spowodować szkody bez twojej uwagi. Jednym z nich jest nieprawidłowa instalacja dysku SSD w komputerze. Jeśli nie zamontujesz go prawidłowo, ryzykujesz zwarcie, które sprawi, że dysk SSD będzie zawsze łatwo jest zdać sobie sprawę z zagrożeń, na jakie narażony jest dysk twardy. Upływ czasu i zużycie ogniw w połączeniu z brakiem konserwacji poważnie odbijają się na dysku SSD i skrócić ich żywotność. Dowiedz się więcej o tych przyczynach, aby nie podejmować ryzyka związanego z dyskiem twardym komórekOczekiwana długość życia dysku SSD jest równa cyklom zapisu komórek. Oznacza to, że przy każdym zapisie na dysku komórki się zużywają. Ze względu na mechanizm używany przez te jednostki do kasowania i zapisywania informacji, prosta obsługa powoduje znaczne zużycie który jest mierzony w TBW (Tera Bytes Written). Im większe jego użycie, tym większe zużycia wynikającego z ilości danych na dysku twardym występują również awarie spowodowane upływem czasu. Gdy urządzenie nie jest regularnie konserwowane lub jest narażone na niekorzystne warunki środowiskowe, istnieje większe prawdopodobieństwo jego uszkodzenia. Szacuje się, że żywotność dysku SSD wynosi 5 możesz stwierdzić, czy dysk twardy SSD twojego komputera jest poważnie uszkodzony?Kiedy dysk SSD Twojego komputera zbliża się do końca swojej żywotności lub doświadcza jakiejś awarii, są pewne objawy, które służą jako orientacyjne. Objawy te utrzymują się w przypadku poważnego uszkodzenia dysku SSD i częściej pojawiają się w końcowej fazie dysku twardego, dlatego zaleca się natychmiastowe utworzenie kopii zapasowej, aby nie ryzykować utraty informacji przechowywanych na dysku mogą również objawiać się poprzez: ciągła awaria, zwłaszcza podczas otwierania lub zapisywania plików. Programy mogą czasami nieoczekiwanie kończyć się lub działać bardzo wolno. Nawet dysk twardy może nie zostać wykryty przez komputer podczas sekwencji każdym razie konieczne jest dogłębne poznanie cech komputera, aby wykryć problemy na czas i zapobiec nieodwracalnym uszkodzeniom. Nie czekaj, aż objawy się utrzymają, zanim podejmiesz działania mające na celu dbanie o dysk twardy SSD i częste sprawdzanie jego aplikacje pomagają poznać rzeczywisty stan dysku SSD?Kluczem do przedłużenia żywotności dysku SSD jest zapobieganie. Jeśli podejmiesz działania, zanim pojawią się symptomy awarii, łatwiej będzie Ci zachować dane. Najlepszym sposobem sprawdzenia stanu dysku SSD jest użycie aplikacje mające na celu pokazanie rzeczywistego stanu dysku wiele programów oferujących takie usługi, chociaż niektóre są bardziej niezawodne i dokładne niż inne. Ponieważ jest to tak delikatna sprawa, najlepiej wykorzystać to, co najlepsze dostępne narzędzia do sprawdzenia swojego statusu i natychmiast wykryj najmniejszą o dysku kryształowymTo narzędzie jest kompatybilne ze wszystkimi rodzajami dysków twardych i służy do analizy dowolnego dysku twardego lub dysku SSD pod kątem anomalii. Jak tylko wykryje usterkę, powiadamia użytkownika szczegółowym raportem które można wykorzystać do poprawienia tych błędów. Możesz pobrać CrystalDisk Info z jego oficjalnej strony Life ProW przeciwieństwie do poprzedniej opcji, SSDLife Pro koncentruje się wyłącznie na analizie dysków SSD. Nie tylko pokazuje wszystkie informacje w czasie rzeczywistym z dysku SSD, ale także oszacować okres użytkowania Co pozostało na twoim dysku twardym? Jest kompatybilny ze wszystkimi systemami, a nawet ma wersję można odzyskać uszkodzony dysk SSD?Jeśli awarie spowodowały już trwałe uszkodzenie dysku SSD, nie martw się, istnieje możliwość ich naprawy. Dopóki uszkodzenie nie spowodowało poważnych konsekwencji, a dysk twardy nadal działa, istnieje kilka opcji, aby go krokiem, który musisz zrobić, jest odłącz dysk SSD i podłącz go ponownie. Oczywiście nie rób tego od razu, odczekaj około 30 minut przed uruchomieniem komputera i skonfiguruj bootowanie z też spróbować aktualizacja oprogramowania sprzętowego dysku twardego z „Menedżera urządzeń”, aby naprawić wszelkie wirtualne błędy. Inną alternatywą jest aktualizacja sterowników SSD. Masz również polecenie „chkdsk / f”, które można uruchomić z jeśli wina jest fizyczna, to lepiej zabierz go do naprawy z ekspertem lub kup nowy dysk, aby wymienić i zainstalować nowy dysk SSD w swoim komputerze. Dyski twarde to najczęściej wykorzystywane nośniki do przechowywania danych cyfrowych. Stanowią podstawowy element wyposażenia każdego komputera, a użytkownicy coraz chętniej sięgają także po wygodne w użyciu dyski zewnętrzne. Nośniki cyfrowe pozwalają na gromadzenie dużych ilości informacji oraz szybki dostęp do nich. Są jednak podatne na różnego rodzaju usterki, skutkujące brakiem dostępu do najczęstszych przyczyn braku dostępu do elektronicznych informacji zaliczyć należy:1. Uszkodzenia logiczne – które wynikają nie z fizycznego uszkodzenia samego nośnika, ale są efektem zaburzenia logicznej struktury jego uszkodzeń logicznych:– błędy aplikacji, pojawiające się „dziury” w oprogramowaniu– oddziaływanie wszelkiego rodzaju wirusów, atakujących niezabezpieczone komputery– błędy użytkowników komputerów, polegające na:* wykasowaniu danych* przypadkowym usunięciu plików* formatowaniu dysku* usunięciu partycjiPanuje powszechne przekonanie, iż uszkodzenia logiczne należą do grupy lekkich czy łatwych przyczyn utraty danych, co pociąga za sobą szereg dramatycznych w skutkach działań, bowiem żyjąc w takim mylnym przekonaniu, użytkownicy komputerów niejednokrotnie sami, czy przy udziale zaprzyjaźnionego informatyka podejmują czynności mające przybliżyć ich do utraconych informacji. Jednakże często takie zabiegi, polegające zwykle na użyciu amatorskiego oprogramowania dostępnego w sieci, czy dodawanego bezpłatnie do czasopism, tylko zamazują obraz danych i na zawsze zamykają dostęp do nich. Zdarza się, że takie oprogramowanie instalowane jest bezpośrednio na nośniku, z którego uprzednio przypadkowo usunięto jakieś można popełnić większego błędu!!! Już jednokrotne nadpisanie danych uniemożliwia ich Uszkodzenia fizyczne – ich źródłem są uszkodzenia poszczególnych elementów dysku twardego, bądź innego nośnika danych. W zależności od tego, która z części nośnika ulega uszkodzeniu wyróżnić można dwie Uszkodzenia elektroniczne – powstają na skutek awarii elektroniki zewnętrznej nośnika, w której zwykle spaleniu ulega jeden z układów wbudowanych w najczęstszych przyczyn uszkodzeń elektroniki zewnętrznej dysku należą:– przepięcie w sieci energetycznej,– wadliwa praca zasilacza komputera,– błędy użytkowników komputerów polegające na nieprawidłowym podłączeniu dysku, czy dostarczeniu zbyt wysokiego przypadkach mniej poważnych awarii wystarczy przełożyć sprawną płytkę z innego dysku, by uzyskać dostęp do danych. Zwykle jednak konieczne jest odbudowanie uszkodzonego egzemplarza, bowiem bywa, że elektroniki przypisane są do konkretnego dysku i podstawienie innej może uszkodzić strukturę logiczną danych. A tego typu operacje powinny być wykonywane w odpowiednich warunkach pracy, przy zastosowaniu specjalistycznych Uszkodzenia mechaniczne – wynikają na ogół z uszkodzenia elementów znajdujących się wewnątrz dysku. Pamiętać należy, że w wielu komputerach dysk twardy pracuje bez przerwy, wykonując kilka tysięcy obrotów na minutę. Zatem, mimo faktu, że nośniki budowane są z materiałów o szczególnej wytrzymałości, elementy mechaniczne zwyczajnie psują dochodzi do:– uszkodzenia ruchomego elementu w dysku, tj. głowic odczytu i zapisu informacji,– uszkodzenia silnika, np. zatarcie silnika,– uszkodzenie powierzchni talerzy, np. porysowanie przez głowicePrzyczyny tych wypadków leżą często w:– skokach napięcia– uszkodzeniach zasilaczyZdarza się też, że sami użytkownicy przyczyniają się do zniszczenia nośnika poprzez:– nieprawidłowe podłączenie dysku i dostarczenie zbyt wysokiego napięcia, co skutkuje spaleniem poszczególnych układów nośnika– zalanie komputera– oddziaływaniu na nośnik siły, np. uderzenie komputera, upadek nośnika,Nie należy zapominać, iż poważnym zagrożeniem dla nośników są warunki atmosferyczne. Komputer, jak większość urządzeń, nie toleruje zbyt niskich, jak również zbyt wysokich temperatur. I o ile w przypadku ludzi, możemy mówić o umiejętności przystosowania się, o tyle w przypadku komputerów już nie. Zmiany temperatur zdecydowanie nie służą dyskom twardym. Kluczem do zrozumienia, jak łatwo można uszkodzić dysk twardy w laptopie, jest poznanie sposobu pracy tego podzespołu. We wpisie radzimy też, co robić, aby cieszyć się długą i bezproblemową pracą naszego dysku. Zapraszamy do lektury!Gdyby świadomość użytkowników laptopów dotycząca konstrukcji i pracy dysków HDD była większa, serwisy laptopów, jak GoRepair, miałyby mniej pracy. To właśnie niezwykle delikatna konstrukcja jest tak naprawdę tym, co naraża dyski twarde na uszkodzenia. W połączeniu z niezbyt delikatnym traktowaniem laptopów przez ich użytkowników, uszkodzenia są tylko kwestią czasu. Dyski HDD zbudowane są z wirującego talerza (talerzy) oraz głowic elektromagnetycznych. Głowice te są umieszczone na ruchomym ramieniu i w czasie, kiedy laptop jest wyłączony, odległość między nimi a talerzem jest bardzo niewielka, niemal mikroskopijna. W momencie, kiedy włączymy sprzęt, głowica się unosi, a odległość powiększa i jest utrzymywana przez siłę aerodynamiczną, którą wytwarza kręcący się talerz. Krążki w dyskach HDD wykonane są ze specjalnego stopu aluminium charakteryzującego się minimalnymi zmianami wymiarów pod wpływem temperatury. Same aluminiowe krążki nie mogą być nośnikami informacji; muszą być pokryte specjalną warstwą mającą właściwości ferromagnetyczne. Warstwa ta musi również spełniać odpowiednie (bardzo wysokie) warunki odporności mechanicznej. Najczęściej jest to kobalt lub ceramiki żelazowe, tzw. ferryty. To mimo wszystko delikatna konstrukcja, która w dodatku jest wprawiana w ruch za każdym włączeniem laptopa. Talerz się kręci, głowica porusza, zapisując i odczytując dane. Każde zaburzenie tego harmonijnego procesu skutkować może uszkodzeniami i awariami. Które ich przyczyny zdarzają się najczęściej? 1. Wstrząsy laptopem Zdarza się, że laptop wypadnie nam z ręki lub strącimy go ze stolika. Czasem po prostu nim potrząśniemy, popchniemy lub z impetem włożymy do torby. Nietrudno wówczas o uszkodzenie dysku. Dzieje się tak właśnie ze względu na jego budowę: głowica, która jest bardzo blisko talerza, przy każdym wstrząsie w niego uderzy, zostawiając mniejszy lub większy ślad. Konstruktorzy dysków przewidzieli takie sytuacje, dzięki czemu są one w stanie wykryć uszkodzone fragmenty i zastąpić je rezerwowymi. Ale szereg takich sytuacji na przestrzeni wielu miesięcy wytężonej pracy laptopa powoduje coraz większe uszkodzenia. Początkowo dysk radzi sobie z nimi samodzielnie, niestety po pewnym czasie użytkownik zaczyna zauważać objawy uszkodzeń. 2. Transportowanie pracującego laptopa Mechanizm uszkodzeń jest dokładnie taki sam, ale uszkodzenia mogą być większe. Talerz obraca się najczęściej z prędkością 90 lub 120 obrotów na sekundę, a głowica nad nim zawieszona jest na ok. 0,000025 mm. To dużo mniej, niż średnica naszego włosa, dosłownie mikroskopijna odległość. Kiedy laptop nie pracuje, głowica zostaje zatrzymana i dysk jest wówczas mniej podatny na uszkodzenia (co nie oznacza, że nie jest podatny wcale). Gorzej, jeśli zdarzy nam się pracującego laptopa wepchnąć w torbę i wrzucić do samochodu. Dysk twardy jest cały czas w ruchu, więc i powstające uszkodzenia są dużo bardziej rozległe i szybciej mogą doprowadzić do całkowitej awarii, z której wyjściem pozostanie tylko serwis laptopów. 3. Nieusuwanie kurzu O tym, jak czyścić laptopa, pisaliśmy już na naszym blogu. Niestety czynność ta nadal przez wiele osób jest uważana za zbędną, w najlepszym wypadku dokonywana jest pobieżnie. Konstrukcja laptopów sprzyja zasysaniu powietrza do jego wnętrza, a któż z nas nie lubi czasem poleżeć z laptopem w łóżku? W ten sposób najbardziej wrażliwe elementy laptopa zaczynają pokrywać się kurzem. Serwisy takie jak GoRepair oferują profesjonalne czyszczenie laptopa. Nasi specjaliści zrobią to w pełni efektywnie i bezpiecznie dla Waszego sprzętu. W przeciwnym razie zbierający się wewnątrz laptopa kurz może doprowadzić do większych awarii, w tym dysku twardego. Same talerze i głowica dysku HDD pracują w środowisku hermetycznym, ale kurz może uszkodzić elektronikę dysku czy układ sterowania głowicą. Objawia się to stukaniem lub całkowitym zatrzymaniem dysku. Lepiej nie ryzykować, profesjonalne czyszczenie jest dużo tańsze, niż wymiana dysku twardego. Nie będzie się też trzeba tak bardzo bać o utratę danych! 4. Wady konstrukcyjne Nie zawsze to my jesteśmy winowajcami awarii dysku. Czasem awaria dotyka talerz(e), system pozycjonujący głowicę, samą głowicę (np. wskutek zużycia materiału w toku lat pracy). Często zawodzi elektronika dysku (w laptopach najczęściej wskutek wady fabrycznej ujawniającej się po czasie, co nierzadko prowadzi do większych uszkodzeń), a nawet silnik (np. przez uderzenie – następuje zatarcie łożysk). Na te wady zwyczajnie nie jesteśmy w stanie nic poradzić – ujawnią się prędzej czy później. Możemy być jednak na nie przygotowani i robić kopię zapasową danych przechowywanych na dysku naszego laptopa. W momencie, kiedy dysk twardy zawodzi, Klienci tak naprawdę mają dwa problemy: awaria dysku i konieczność odzyskania danych. Kopia zapasowa rozwiąże ten drugi. Objawy awarii dysków twardych Uszkodzony dysk twardy może dawać niezbyt charakterystyczne objawy. Podpowiadamy, na co zwrócić uwagę: pracy dysku towarzyszą nienaturalne dźwięki, których wcześniej nie było – mogą to być piski, zgrzytanie, stukanie; wolna praca dysku; brak możliwości zidentyfikowania dysku w BIOS-ie; brak dostępu do danych na dysku; zawieszanie się komputera podczas pracy; brak możliwości uruchomienia systemu; podawanie błędnych danych nt. dysku, np. przekłamana pojemność. Niemal wszystkie te objawy są niecharakterystyczne, a ich wystąpienie może się wiązać z awarią innego elementu niż dysk twardy. Dlatego jeśli nie jesteście pewni, co się dzieje wewnątrz Waszego laptopa, podeślijcie go do GoRepair. U nas diagnoza i wycena naprawy są zawsze darmowe, dlatego warto skorzystać. Serwisujemy laptopy takich marek, jak HP, Dell, Lenovo czy Acer. Pamiętajcie też o dbaniu o Wasze laptopy – profilaktyka jest zawsze najlepsza! Regularnie czyśćcie Wasz sprzęt lub powierzcie to profesjonalnemu serwisowi, wyłączajcie laptopa przed podróżą, nie rzucajcie nim i traktujcie delikatnie. Odwdzięczy się Wam długą i dobrą pracą! 1. porównaj płyty główne w formatach At i atx 2. jakie znasz formaty płyt głównych inne niz At i atx 3. wymień typy układów Rom 4. jakie składniki zawiera układ Rom – bios 5. scharakteryzuj pamiec cache 6. wymien 5 roznych oznaczen mikroprocesorow produkowanych przez firme Intel i opisz w 2 zdaniach 1 z nich 7. wymien 3 firmy projektujące i wytwarzające mikroprocesory do komputerow klasy PC 8. z jakich powodw mikroprocesory wydzielaja spore ilości ciepla 9. dlaczego uzywa się określenia ulotna w odniesieniu do pamieci operacyjnej ram 10. opisz roznice miedzy pamieciami sram i dram 11. dlaczego pamiec dram znalazla zastosowanie jako pamiec operacyjna kompurta a pamiec sram nie? 12. jakie znasz typy pamieci dram? 13. wyjaśnij pojecie pamiesi synchronicznej 14. opisz urząrzadzenia wyk pamiec XDR DRAM 15. co to jest pamiec masowa? 16. jakie znasz interfejsy umozliwaiajace obsluga pamieci masowych 17. zchar interfejs sata 18. wymien podst elementy dysku twardego 19. co to SA sciezki cylindry sektory i strefy dysku twardego 20. kiedy dysk twardy jest najbardziej podatny na uszkodzenia? 21. jakie symptomy wskazuja ze dysk twardy ulegl yszkodzeniu 22. co okresla parametr sredni czas dostępu 23. co to jest dysk hybrydowy 24. z jakich elementowe slada się naped Cd dvd 25. co to SA pity i landy na nosnikach optycznych 26. jak uzyskano wieksza gestocs zapisu na plytach dvd 27. co oznaczaja skroty: +-D, +-R na plytach Cd/dvd 28. wymien nazwy popularnych standardow kart pamieci flash 29. z jakich elementow sklada się karta graficzna 30. jak dziala wyświetlacz LCD 31. porównaj monitory crt i LCD 32. z jakich komponentow zbudowana jest standardowa karta dzwiekowa 33. scharakteryzuj gniazda we/wy montowane na kartach muzycznych 34. co oznacza pojecia magistrali lokalnej 35. czym rozni się transmisja szeregowa od rownoleglej Podczas zakupu nowego dysku twardego do laptopa najważniejszy jest wybór między modułem SDD a HDD. Trudno jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie, który z tych podzespołów będzie lepszy. Różnią się one przeznaczeniem, zatem decyzja zależy od tego, do jakich celów zamierzasz wykorzystywać komputer. Poniżej poznasz charakterystykę obu produktów, co ułatwi Ci dokonanie satysfakcjonującego różni się dysk HDD od dysku SDD?Podstawową różnicą między dyskiem HDD a SDD jest wydajność oraz szybkość działania. Pierwszy z nośników cechuje się dużą pojemnością (nawet >10TB), która umożliwia zapis wielu rozbudowanych plików, jednak jego osiągi są dość niskie. Ponadto elementy mechaniczne tego podzespołu są bardzo delikatne, przez co jest podatny na uszkodzenia. Użytkownicy za jego wady uznają także to, że pracuje głośno i w wysokiej temperaturze oraz zużywa dużo energii. Natomiast nowoczesne dyski SDD Apple i innych marek zapewniają wysoką prędkość zapisu i odczytu danych, ponieważ ich działanie jest oparte na pamięci typu flash. Dzięki tej technologii podzespoły w przeciwieństwie do magnetycznych nośników HDD otwierają się błyskawicznie. Sprawiają, że nawet najbardziej zaawansowane oprogramowanie ładuje się w krótkim czasie. Co więcej, pracują zupełnie bezgłośnie i pobierają niewiele energii, zatem ich wykorzystanie pozwala zaoszczędzić na rachunkach za prąd elektryczny. Wadą dysków SDD jest to, że są znacznie droższe od dysków HDD. Nie stanowi to jednak sytuacji bez wyjścia – można zakupić używany moduł w niższej cenie. Przetestowane pod kątem sprawności nośniki znajdziesz między innymi w Centrum Rozbudowy Systemów IT UltraUpgrade. Firma oferuje produkty od sprawdzonych dostawców, które są objęte gwarancją. Pracownicy sklepu doradzą Ci również w wyborze dysku odpowiedniego typu, rozmiaru i z właściwym złączem. Korzystając z oferty rynku wtórnego, masz szansę na wyposażenie swojego laptopa w szybki i bezawaryjny dysk o długiej żywotności bez nadmiernego obciążania swojego budżetu. Kiedy wybrać dysk HDD do laptopa?Wydaje się, że dysk SDD ma tyle zalet, że wybór między nim a nośnikiem HDD jest oczywisty. Lecz wciąż w niektórych przypadkach korzystniejszy bywa zakup drugiego formatu. Jeśli prędkość nie ma dla Ciebie znaczenia, nie ma sensu przepłacać za dysk SDD. Technologia HDD sprawdzi się także wtedy, gdy Twój komputer służy jako magazyn lub archiwum danych bądź wykorzystujesz urządzenie do tworzenia kopii zapasowych.

kiedy dysk twardy jest najbardziej podatny na uszkodzenia